Bu çılgın gençler ne yapıyorlar?Duvarlar boş kalsa daha iyi sanki?Bunlar mı kafanızdan geçiyor?O zaman siz graffitiyi henüz tanımıyorsunuz.
İşte sokakların genç dili
Graffiti, genel anlamıyla maÄŸara duvarlarına yazılan yazılara verilen ad. Günümüzde maÄŸaralarda bulunan hayvan figürleri de bunun ilk örnekleri. Åžimdi ise pek çok ÅŸehrin sokaklarında yürürken gördüğümüz figürlerde modern çağın graffiti örnekleri… Peki nedir bunun sırrı? İnsanlar neden duvarlara yazı yazmak isterler? İşte bunun tek yönlü bir cevabı yok! Graffitinin tarihine baktığımızda hangi amaçla olursa olsun insanlar gittiÄŸi her yere kendinden bir iz bırakmak istemiÅŸ. Eski Mısır’dan, ABD’deki postacıya kadar…Nedir bu Eski Mısır, postacı muhabbeti derseniz, iÅŸte size graffitinin geçmiÅŸten günümüze serüveni ve öncü isimleri…
Graffiti Nedir?
Graffitinin baÅŸlangıcına dönmek için taa eskilere çok eskilere gitmek gerek. Eski Mısır‘da yolculuÄŸa çıkanlar geçtikleri yerlerin duvarlarına adlarını ya da resimlerini çizerek iz birakırlarmış. O zamanlar adı bu olmasa da iÅŸte size ilk graffiti. İnsanoÄŸlu Mısırlılar’dan bu yana geçtiÄŸi yerlere imzasını bırakmaya devam etmiÅŸ. Duvara yazı yazma insanın dışarıya kendinden bir iz bırakma isteÄŸinin bir uzantısı elbette. Ve insanlarin yaÅŸam mekanını sadece güzel eviyle sınırlamayıp sokakları da yaÅŸam mekanı olarak gördükleri ülkelerde graffiti sanati çok daha yaygın. Bizde ise ara sokaklarda rastlanınca ÅŸaşırtan tek tük graffitinin dışında pek fazla bir ÅŸey olmamasının deÅŸmek istemeyeceÄŸimiz nedenleri vardır.
- Graffiti Sanattır…
- Elindeki sadece bir kutu sprey…
- Biz Sokakların ressamlarıyız
- Yüreğin asi seslenişinin duvarlara yansıması
- Hayat Zor,Eğer Öyle Düşünüyorsan
- Graffiti is not a crime
Sık sık rastladiÄŸimiz genelde kırık bir Türkçe’yle yazılmış “buraya çöp döken eÅŸektir!” türü uyarı yazılarını da graffitiden saymıyoruz. Graffitiyi kısaca açıklamak gerekirse duvarlara yapılan resim sanatıdır. GeçmiÅŸin askine günümüzde çok geliÅŸmiÅŸ bir seviyededir. Kendi ticari sektörü kendi giyim tarzı kendi yaÅŸam tarzı ve kendi literatürü vardır.
Graffiti sanatının iki farklı çıkışı
Birincisi; (Amerika)
Graffiti 60′li yıllarda iki ayrı grup tarafından kullanılan bir yöntemdi. Politik gruplar görüşlerini belirtmek için sokak çeteleri ise hükmettikleri bölgeleri belirleyip herkese duyurmak için sokak duvarlarına imzalarını bırakmaya baÅŸladılar. Coolbread ve Cool Earl adında iki genç isimlerini duyurmak ve kamuoyunda ilgi çekmek için bombing (bombalama) diye de bilinen ÅŸehrin tüm duvarlarına isimlerini yazma iÅŸlemini ilk uygulayan iki kiÅŸi.
Online Graffitihttp://graffiti.playdo.com/
[Hemen boya]
Graffitinin ÅŸehir duvarlarından metrolara yani Underground‘a inmesi TAKI-183 takma adıyla tanınan Yunanlı bir gencin oradan oraya haber taşırken sprey boyalarla metroların üzerine adını yazmasıyla baÅŸlamış. TAKI bu gencin adı yerine kullandığı bir kısaltma 183 ise yaÅŸadığı caddenin adıymış. ÇoÄŸu metro istasyonunda rastlanan bu ad herkesin ilgisini çekmiÅŸ. Benzerleri olan JULIO 204 FRANK 207 ve daha birçoÄŸu metrolara isimlerini ilgi çekecek ÅŸekilde yazmaya baÅŸlamışlar. Bu isimler çoÄŸaldıkça rekabet ortamının zorunluluÄŸu olan farklı olarak öne çıkma arayışları da baÅŸlamış. En ilgi çekici en renkli yazı biçimini kullanarak adını yazma uÄŸraşı ortaya yepyeni stiller çıkarmış. Ve böylece tag adı verilen graffiti yazari imzasına semboller ilgi çekici resimler eklenmeye baÅŸlamış. Zamanla kullanılan harflerin boyutları büyümüş harflerin içi desenlerle süslenmeye baÅŸlanmış yaratıcılık sınır tanımamış.
İkincisi; (Almanya)
II. Dünya Savaşı’ndan sonra doÄŸu bloku belirlemek için yapılan Berlin Duvarı uzun süre insanlar üzerinde özellikle DoÄŸu Almanya halkı için bir baskı olmuÅŸtur. 1970′lerin basında protest amacıyla “Ghetto” insanları çeÅŸitli yazılar yazmaya baÅŸladı. Yazıların amacı sadece mevcut düzene baÅŸkaldırma idi. Yani hiç bir sanat ruhu taşımıyodu. 80′lerde graffiti kültürü geliÅŸmeye devam etti artık insanlar sadece mesaj vermek yerine görselliÄŸe de önem veriyorlardı. Berlin ve Münih graffiti sanatçıları(writer) bu konuda cok uzmanlaÅŸtılar.
Åžehrin her yerini kafasına göre boyayan bu anonim sanatçılar medyanın da ilgisini çekmiÅŸ çekmesine ama haklarında en fazla bir iki yazı yazılmış geçilmiÅŸ. Graffiti bir üniversite öğrencisinin ilgisini çekene kadar underground sanatçılar tarafından icra edilmeye devam edilmiÅŸ. Hugo Martinez adlı öğrenci graffitideki potansiyeli fark edip United Graffiti Artists DerneÄŸi’ni kurmuÅŸ ve graffiti örneklerini bir sergide sanatsever kitlelere sunmuÅŸ.
– Her iÅŸte olduÄŸu gibi öncelikle kendinizi alıştırın, skechlere bol bol çizim yapın. Kendinize ait olan harfleri çıkarmaya çalışın. BaÅŸlar baÅŸlamaz duvara birÅŸeyler yazmaya heveslenip bir ÅŸeyler yapmaya çalışırsanız sonuç hüsrandan baÅŸka bir ÅŸey olmaz.
- İsimlerinizi duruma göre uzun tutmaya çalışın. En az 5 harf kullanmaya özen göstermeniz önerilmektedir. Çünkü az harf ile graffiti yapmak işinizi zorlaştırır.
- Graffitilerde olabildiğince bloklandırma, gölgelendirme kullanın. Sonuçta yapılan graffitiye ayrı bir hava ve ahenk katar.
- Duvara yapılan graffitilerde outline’ların düzgün belirgin ve temiz olmasına özen gösterin. Ana hatların ne kadar önemli olduÄŸunu unutmayın.
- Yapılan graffitilerde tabiki Fill In kullanın. Fill In siz bir graffiti içi boş hamur gibidir.
- Yapılan çalışmalar ister legal ister illegal olsun, second outline çekerseniz daha etkileyici bir görünüm oluşturursunuz.
- Aynı şekilde çalışmalara highlights vererekte göze daha hoş gelen bir graffiti oluşturabilirsiniz.
Neden HipHop? Neden Underground?
Grafittinin Hip hop kültürünün bir parçası olmasını nasıl açıklıyoruz peki? Bu graffiti yazarlarının çoÄŸunluÄŸu gettolarda yaÅŸayan siyah ve Latin kökenli gençlerden oluÅŸmaktaymış. Gizli hip hop partilerine katılan gençler bu ambiyansı sokaÄŸa taşıyıp kendilerini göstermek için her yere imzalarını atmaya baslamışlar. Graffiti evlerde saklı kalmayıp tüm ÅŸehre yayıldığı için Hip hop‘un yayılmasında ve tanınmasında en etkili yol olmuÅŸ.
Grafittinin ilgiyi kendine çekmek ve sesini duyurmak için etkili bir yol olduÄŸu anlaşılınca duvarlara metrolara yazılanlar sadece Taglerle sınırlı kalmamış; graffiti adeta içini dökerek yaratıcılığını sergilemenin yolu olmuÅŸ. Gerçekten de graffitinin yoÄŸun olarak uygulandığı ÅŸehirlerde her duvarda bir sanat eserine rastlamak mümkün. Tabii Amerika‘da graffitinin ÅŸehir düzenini ve göz zevkini bozduÄŸunu düşünenler de var. Bir graffiti eserinin ömrü bu sebeple çok uzun olamıyor ama silinenin yerine çok kısa zamanda bir yenisi ekleniyor. Åžehir aktivizminin önemli bir parçasi olan graffiti hala bir sanat dalı olarak kabul edilmiyor ama bu graffiti sanatçılarinin pek de umrunda deÄŸil. Onlar kendi gruplarını kurup anonim kalmaya devam ederek izlerini ÅŸehrin muhtelif yerlerine bırakmaya devam ediyorlar. Graffiti çevrelerinde tanınmak ve isim yapmak için öncelikle iÅŸin erbaplarıyla tanışıp onların yanında çömezlik yapmak gerekiyor. Bu grupların içinden yetiÅŸip yavaÅŸ yavaÅŸ adını duyurmaya baÅŸlayanlar da kendi gruplarını kuruyorlar. Hatta dünyanın dört bir yanından graffiti sanatçıları ünlülerle taniÅŸmak ve onları iÅŸ başında izleyip feyz almak için Amerika‘ya graffitinin anavatanı Bronx‘a geliyormuÅŸ. ÇoÄŸumuzun bu sanat eserlerini canlı görme ÅŸansı yok ama internette dünyanın her yerinden graffiti örneklerini içeren devasa siteler mevcut.
OUTLINE: Grafittinin kontür çizgileri
BACKGROUND: Geri plan
CROSSLAMAK: Bir graffitinin üzerine yazmak ya da bozmak
FILL-IN: İç doldurma, boyama.
FADE: Bir renkten, öteki renge yumuşak geçiş.
BLOCK: Yazıya boyut vermek için yapılan kalınlık.
YARD: Trenlerin durdugu, park edildiÄŸi istasyon ya da yer.
BITE: Bir başkasının yaptığı şeyi çalmak.
TAG: Grafitticinin imzasi
THROW UP: Tek ya da iki renkle yapılan büyük harfli imzalar.
WHOLE CAR: Bütün bir vagonu boyamak
ROOF TOP: Çatılara yapılan pieceler.
TOY: Grafittde belirli seviyeye gelmemiş insanlara takılan isim.
KING: Grafittide en yüksek mertebe
BLACKBOOK: Grafitticilerin cizim yaptığı taslak defteri.
DIRTY: Akmış, kirli, pis.
DEDICATION: Yapılan graffitiyi birisine ithaf etmek.
RACK: Boya çalmak.
LEGAL: İzinli graffiti yapmak.
ILLEGAL: Kacak graffiti.
IN-SIDE: Trenin içine yapılan graffiti.
CHARACTER: Grafittilerin yanına yapılan tipler.
Bite: Bir writerın stilini kopyalamak,calmak.
Blackbook: Taslak defteri.
Bomb: Bir yere kaçak graffiti yapmak,tagle doldurmak.
Buff: Grafittinin temizlenmesi.
Bunny: Bayan graffitici grubu.
Burn: Daha iyi yapmak.
Burner: Cok iyi yapılmış çalışma.
Can: Sprey boya.
Cap: Boyayı farklı kalınlıklarda sıkmaya yarayan sprey başlığı.
Crew: Writer ekibi.
Donut: Tren kapısı civarındaki çalışma.
End2end: Tren vagonu boyunca yapılan çalışma.
Fill-in: İç doldurma.
Kill: Her yeri boyamak.
King: Usta grafittici.
Lay-up: Gece ve haftasonlari trenlerin parkedildigi yer.
Legal: izinli yapilan çalisma.
Nark: Yetkililere ihbar eden kiÅŸi.
One: Herhangi bir grupta olmayan writer.
Outline: Çalışmanın dış çizgileri.
Panel: Bir tren vagonunun iki kapısı arasında, cam altina yapılmış çalışma.
Piece: Grafitti çalışması.
Public: Okunmasi kolay stil.
Quick bombin: Hızlı bombalamak.
Quick piece: Hızlı yapılan çalışma.
Rack: Çalmak.
Slash: Bir çalısmanın üzerine tag atmak.Sticker bomb: Tag atılmış etiketi bir yere yapıştırmak.
Tag: Writer’in takma ismi / imzasi.
Taggin’: Tag atmak / imza atmak.
Throw ups: Gaffitinin basiti, tag’in buyugu.
Toy: Çaylak writer.
Walls: Duvar calışması.
Türkiye’de Grafitti
Grafitti Turkiye’de oldukça geç baÅŸladı. BaÅŸlangıç tarihi olarak 1995 sayılabilir. Daha önce baÅŸka devletlerden bazı writerlar gelip bazı pieceler yaptılar ama sonuçta bunlar Türkiye‘de yaÅŸamıyordu. Türkiye’de graffiti ilk olarak İstanbulda baÅŸladı. S2K grubundan REZ İstanbul’da her yere yazmaya baÅŸladı. Tek başına yaklaşık 1 sene ÅŸehri bombalayan REZ İstanbul’un her yerine tag attı. Sonra JEMY‘yi yetiÅŸtiren REZ ikili olarak devam etti. S2K daha sonra birçok kiÅŸiyi alıp yetiÅŸtirdi. Bunların arasında en yetenekli olanları VIGO HOMER ve TURBO’dur. S2K grubunu zaman geçtikçe büyümeye baÅŸladı. İlk katılımlar Türkiye dışında yaÅŸayan Türkler oldu. TAXIM KAIM gruba katıldı. Daha sonra Almanya‘dan ilk Türk olmayan üye NOTE katıldı. Grubun artık Almanya ve İsviçre’de üyeleri bulunmaktaydı. Bu aralarda HOMER ve TAXIM Türkiye‘de ilk treni bombaladılar. Sonra Grubun train ekibi Frankfurttan katıldı. BUD ve PAYN S2K grubuna katıldılar. Grup halen Turkiye’nin en aktif ve en büyük grubudur. Bazı gençlerin grup kurma giriÅŸimleri olmuÅŸtur ama bunlar 1-2 duvardan öteye gidememiÅŸlerdir. 1995 yılından beri S2K legal ve illegal olarak bir çok projeye imza atmıştır. Grubun üyesi ve halen yöneticisi olan TURBO Türkiye’de hiphop kulturünün yayılmasinda çok payı ve desteÄŸi vardır. Birçok dergide rap graffiti ve break dance konusunda yazılar yazmıştır. Birçok Türkçe Rap cd si için cover yapmıştır.
Türkiye‘de grafitti yapmak oldukça zor bir iÅŸtir. Çünkü grafitti Türkiye‘de tanınmıyor ve bu graffiti üzerine kanunlar yok. EÄŸer graffiti yaparken yakalanırsanız. Normal suçlu muamelesi gorürsünüz. Yani sizi katil ve hırsızların bulunduÄŸu hapishaneye atabilirler. 1989 yılında REZ grafitti yaparken yakalanmış ve 1.5 sene hapis cezası yemiÅŸtir. Bu buradaki olaylar icin çok güzel bir örnektir. İllegal politik gruplar sloganlarını duvarlara yazdıkları için polis burada graffiticilere aynı ayarda tutuyor. Boya ve malzeme bulmakda ayrı problem. Burada satılan boyaların çoÄŸunluÄŸu Türk malı ve sulu boyalar. Burada sparvar belton ve montana gibi markalar satılmıyor. Ancak arkadaÅŸlarımız sayesinde Almanya‘dan getirtebiliyoruz. Her ne kadar burada iÅŸler zorda olsa kimse yılmadan graffiti yapmaya çalışıyor.
GRAFFİTİ KONUSUNDA YARARLANABİLECEĞİNİZ KAYNAKLAR
http://www.graffiticreator.net/




