Ä°stanbul, Ä°zmir, Ankara, Gaziantep, Erzurum, Kars, Ardahan Kayseri ve Balıkesir’den kurbanlık fiyatlarını derledik.
GAZÄ°ANTEP
Gaziantep’te kilogramı 7-8 lira düzeyinde seyreden kurbanlık koyun fiyatlarının Kurban Bayramına kadar 10 liraya yükselmesi bekleniyor.
DiÅŸi koyun kesiminin çok fazla olduÄŸunu, bu durumun üretimi büyük ölçüde etkilediÄŸini ifade eden Yıldız, önceki yıllarda Gaziantep’teki hanlarda 400-500 koyunun bulunabildiÄŸini ve 90 kilodan az koyunların kesilmediÄŸini, ÅŸimdi ise hanlarda koyun bulunamadığını ve kesimin 30 kilograma kadar düştüğünü dile getirdi. Ağırlığı 90 kilogramın altında olan küçük baÅŸ hayvanların kesilmesine kesinlikle izin verilmemesi gerektiÄŸine dikkat çeken Yıldız, küçük baÅŸ hayvan sayısındaki bu azalışın fiyatlara da yansıdığını bildirdi.
Åžu anda küçük baÅŸ hayvanların kilosunun 7-8 liradan satıldığını, Kurban Bayramı’nda bu rakamın 10 liraya kadar yükselebileceÄŸini anlatan Yıldız, şöyle konuÅŸtu: ”Ben 50 yıldan bu yana hayvancılık iÅŸi ile uÄŸraşıyorum. GeçmiÅŸ yıllarda Gaziantep, küçük baÅŸ hayvancılığın dağıtım merkeziydi. DoÄŸudan getirilen küçük baÅŸ hayvanlar buradan batı bölgelerine gönderilirdi. Åžimdi ise durum tam tersi. Trakya’dan Gaziantep’e küçük baÅŸ hayvan geliyor. Yani küçük baÅŸ hayvancılıkta tersine göç baÅŸladı.
GeçtiÄŸimiz yıl Kurban Bayramı’nda küçük baÅŸ hayvanlar, kilosu 5,5-6 liradan satılıyordu. Bu yıl fiyatlar 10 liraya kadar çıkabilir. Bu çok büyük bir artış. Kuzu kesimine izin verilmemesi lazım. Çünkü hayvanı kuzu olarak kesince üretimi durdurmuÅŸ oluyorsunuz. Bu durum hayvancılığı bitiriyor. Ben de yarım asırdan bu yana sürdürdüğüm bu iÅŸi bırakmak üzereyim. Bu konuda gerekli önlemlerin alınması gerekiyor.”
KASYERÄ°’DE KOYUN BU SENE DE 250 TL
Kayseri’de, kurbanlık koyun fiyatlarının, geçen yıla göre önemli bir farklılık göstermediÄŸi belirtildi. Kayseri Ticaret Borsası BaÅŸkanı Åžaban Ãœnlü, geçen yıl kurbanlık koyunların Türkiye genelinde tanesinin 250 YTL’den satıldığını, fiyatların bu yıl da aynı düzeyde olduÄŸunu söyledi.
Kayseri Ticaret Borsası BaÅŸkanı Åžaban Ãœnlü, yaptığı açıklamada, canlı sığır fiyatlarının kilosunun geçen yılki rakamlarla 6 YTL’den satıldığını ifade etti. Ãœnlü, ÅŸunları söyledi: “Geçen yıl orta büyüklükteki kurbanlık koyunlar tanesi 250 YTL’den satıldı. Åžu anda piyasada koyun fiyatları geçen yılki fiyatlardan iÅŸlem görüyor. Bu yıl da kurbanlık koyunlar tanesi ortalama 250 ile 450 YTL arasında satılıyor. Piyasada canlı koyunun kilosu 4.5 YTL’den iÅŸlem görüyor. BüyükbaÅŸ kurbanlıkların fiyatları geçen yılki gibi kaldı. Erkek sığırın (tosun) canlı kilosu 6 YTL’den, diÅŸi sığırın (düve) kilosu 5 YTL’den, ineÄŸin kilosu ise 4.5 YTL’den satılıyor. Ucuz olacağı için bu yıl kurbanlık olarak en çok koyunun tercih edilmesini bekliyoruz. Kurban bayramının yaklaÅŸtığı bugünlerde cari kurban fiyatlarının bilinmesi hem satan hem de alan açısından son derece yararlı olmaktadır. Ãœretici emeÄŸinin bedelini almakta, tüketici ise gönül rahatlığı ile bedel ödemektedir.”
Åžaban Ãœnlü, kurbanlık alımında acele edilmemesi gerektiÄŸini de belirterek, “Bayrama 1 hafta kaldı. Hayvan pazarlarında hareketlilik baÅŸladı. Kurbanlıklara bakıp hemen pazarlık etmek, fiyasada fiyatların yükselmesine neden olur. Acele etmeye gerek yok.” diye konuÅŸtu.
KAYSERÄ° TÄ°CARET BORSASI CARÄ° KURBANLIK FÄ°YATLARI
- Koyun (Erkek canlı kg fiyatı) 5,5 – 6 YTL
- Koyun (DiÅŸi canlı kg fiyatı) 4,5 – 5 YTL
- Koyun (tane) 250 – 450 YTL
- Sığır (Erkek tosun canlı kg fiyatı) 6 YTL
- Sığır (DiÅŸi düve canlı kg fiyatı) 5 – 5,5 YTL
- Ä°nek (Canlı kg fiyatı) 4,5 – 5 YTL
- Canlı tosun (tane) 1500 – 3500 YTL
- Canlı diÅŸi düve (tane) 1500 – 2500 YTL
DOMUZ GRÄ°BÄ° KURBAN FÄ°YATLARINI ARTIRDI
Türkiye’de koyun sayısındaki azalma yanında, domuz gribi nedeniyle OrtadoÄŸu’daki ülkelerin koyun talebinin Türkiye’ye yönelmesi fiyatların artmasında etkili oldu. Kurban Bayramı’nın yaklaÅŸması nedeniyle, besicilerin ellerindeki hayvanı satmaması da fiyatların artışını tetikledi.
ANKARA
Ankara Ticaret Borsası verilerine göre, 2008 yılı sonları, 2009 yılı baÅŸlarında 9-10 lira arasında deÄŸiÅŸen kuzu karkas etinin kilogram (Kg) fiyatı, bugünlerde 16-17 liradan iÅŸlem görüyor. Kuzu etinin fiyatında yüzde 60′a varan artışta, küçükbaÅŸ hayvan varlığındaki azalma yanında, OrtadoÄŸu ülkelerinin, koyun ithalatında domuz gribi riski nedeniyle Avustralya, Yeni Zelanda gibi ülkeler yerine Türkiye’ye yönelmeleri de etkili oldu.
Ä°STANBUL
Ä°stanbul’da da fiyatlarda artış görüldü. Alınan bilgiye göre, cinsine göre fiyatları deÄŸiÅŸen kurbanlıklardan ”Karaman Koyunu”nun canlı olarak kilogramı geçen yıl 4,5 liradan satılırken bu yıl, 8,5 liradan alıcı buluyor. Canlı olarak kilogram fiyatı 10 lira olan ”Kıvırcık Koyunu”da geçen yıl, 5,5 liraydı. ”DaÄŸlıç Koyunu”nun canlı olarak kilogramı ise geçen yıl 5 lirayken, bu yıl 9 liradan satılıyor.
Ä°stanbul Ticaret Borsası Meclis BaÅŸkanı Ä°slam Ali Kopuz, konuya iliÅŸkin yaptığı açıklamada, kurbanlık hayvanların fiyatlarının, Ramazan Ayı’ndan bu yana yükseldiÄŸini söyledi. Kurban Bayramı’na kadar fiyatların daha da artacağını dile getiren Kopuz, ”Fiyatlar 3-4 yıldır artmıyordu ve özellikle büyük baÅŸ hayvan yetiÅŸtiriciliÄŸi büyük firmaların eline geçti. Bu nedenle köylüler, hayvancılık yapmayı bıraktı. Fiyatlardaki artışın nedeni budur” diye konuÅŸtu.
Küçük baÅŸ hayvanların kilogram fiyatının ÅŸu an 8 lira civarında olduÄŸunu ifade eden Kopuz, Kurban Bayramı’nda bu fiyatın 10 lirayı, büyük baÅŸ hayvanların kilogramının ise ÅŸu anda 7 lira civarında olduÄŸunu, bayramda ise 9 liradan aÅŸağı olmayacağını iddia etti. Kurbanlık hayvanların Ä°stanbul’a, Türkiye’nin her yerinden getirildiÄŸini belirten Kopuz, ”Hayvanlar, ilk getirildiklerinde ucuza satılır. Kurban Bayramı’na yaklaÅŸtıkça fiyat artar ama bayramdan sonra gerçek deÄŸerini bulur” dedi.
Bahçelievler Alo Adak Satış ve Kesim Merkezi’nin Sahibi YaÅŸar Özgür de, canlı hayvan fiyatlarının her geçen gün arttığını söyledi. Fiyatlardaki artışa, geçen yıla göre kurbanlık hayvanların ihracatında yaÅŸanan artışın sebep olduÄŸuna iÅŸaret eden Özgür, ”Özellikle Arap ülkelerine çok fazla ihracat yapılıyor. Hayvan bulmak, çok zor oldu” dedi.
Kurbanlık hayvanların Ä°stanbul’a genellikle Kurban Bayramı’na 1 ay kala Trakya bölgesinden, DoÄŸu ve İç Anadolu’dan getirildiÄŸini dile getiren Özgür, fiyatların, hayvanların gelmesiyle daha da artacağını ifade etti. Kurban Bayramı’nda küçük baÅŸ hayvanların kilogramının 11-12 liradan aÅŸağı olmayacağını iddia eden Özgür, ”Büyük baÅŸ hayvanlarda da geçen yıl 1750 liraya alınabilen 150 kilogramlık bir kurbanlığın fiyatı, 2 bin 500 lira, 2 bin 500 liraya alınabilen 200 kilogramlık bir hayvanın fiyatı ise 3 bin 500 liradan aÅŸağı olmaz. Hayvanlar ilk geldikleri zaman fiyatlar biraz pahalı olur ama bayrama 1-2 gün kala gerçek düzeyine oturur” diye konuÅŸtu.
Ä°ZMÄ°R
Ä°zmir Kasaplar Odası BaÅŸkanı Aydın Mestanlı, kasapların küçükbaÅŸ hayvan konusunda sıkıntı yaÅŸadığını, küçükbaÅŸ kurbanlık hayvan fiyatlarının yükseldiÄŸini kaydetti. Mestanlı, Türkiye’den bazı OrtadoÄŸu ülkelerine büyük miktarda küçük baÅŸ hayvan ihracatı yapıldığını, iç piyasadaki hayvan sayısının azalmasıyla fiyatların yükseliÅŸe geçtiÄŸini dile getirdi.
Yapılan ihracatın ”bilinçsiz” olduÄŸunu savunan Mestanlı, ÅŸu bilgileri verdi: ”Yıllardır, üreticilerin azalması nedeniyle sıkıntının yaÅŸandığı küçükbaÅŸta, havyan sayısının bir anda azalmasıyla fiyatlar tırmanışa geçti. Geçen yıl kurban bayramında 250-400 lira arasında dolaÅŸan fiyatlar bayramın bitmesiyle yükselmeye baÅŸladı. Åžu anda Ä°zmir’deki kasaplar et bulmakta zorlanıyor. Fiyatlar geçen yıla göre rekor seviyede arttı. Kurban bayramında 600 liradan aÅŸağı küçükbaÅŸ hayvan bulunabileceÄŸini sanmıyorum.”
Mestanlı, büyükbaş hayvanda ise fiyat artışının daha sınırlı kaldığını ancak Kurban Bayramı öncesi küçükbaşla aradaki fiyat makasının kapanması nedeniyle vatandaşın büyükbaşa daha fazla talep göstereceğini belirtti. Aydın Mestanlı, bu durumun büyükbaş hayvan fiyatlarını da tetikleyebileceğine dikkat çekti.
BİR YILDA ÜÇ KAT ARTTI
Türkiye’de hayvancılık faaliyetlerinin yoÄŸun olarak yapıldığı illerden Erzurum, Kars ve Ardahan’da küçükbaÅŸ hayvan varlığındaki azalmaya baÄŸlı olarak canlı koyun fiyatı 1 yılda 3 kat arttı. Bölgede geçen yıl canlı olarak 125 liradan satışa sunulan koyun, ÅŸimdi 300 ile 400 lira arasında deÄŸiÅŸen fiyatlarla alıcı buluyor. Fiyatlardaki artışın, küçükbaÅŸ hayvan besiciliÄŸine ilginin kaybolmasıyla birlikte koyun sayısındaki azalmadan kaynaklandığı bildirildi.
ERZURUM
Erzurum Ziraat Odası BaÅŸkanı Mücahit Harmandar, koyunculuÄŸun fiyat açısından altın dönemini yaÅŸadığını, ancak bunun bölge çiftçisi için çok fazla bir öneminin olmadığını söyledi. Canlı koyun fiyatında yaklaşık son bir yılda 3 kat oranında bir artış gerçekleÅŸtiÄŸini anlatan Harmandar, ”Kasap kesim için 12 liradan aldığı koyunun etinin kilosunu 16 liradan satışa sunuyor. Geçen yıl ise koyun etinin kilogramı 5 liradan satılıyordu. Koyunun etinin fiyatındaki inanılmaz artışa paralel olarak canlı koyunun deÄŸeri de arttı. Ancak bu artış çiftçinin koyunu elinden çıkarmasının ardından oldu” diye konuÅŸtu.
ARDAHAN
Ardahan Tarım Müdürü Fevzi Karakoç da tüm yurtta olduÄŸu gibi Ardahan’da da koyun sayısında azalma yaÅŸandığını, bu durumun da koyun fiyatlarında artışa neden olduÄŸunu söyledi. Karakoç, 1999′da ilde 110 bin 590 koyun bulunurken, bu sayının geçen yıl sonu itibariyle 52 bin 581′e düştüğünü bildirdi. Koyun sayısındaki azalmanın her yıl devam ettiÄŸini dile getiren Karakoç, ÅŸunları kaydetti: ”Genç çiftçiler küçükbaÅŸ hayvancılığa ilgi göstermiyor. Bölgemizden sürekli yaÅŸanan göç ve küçükbaÅŸ hayvancılığına ilginin azalması koyun sayısındaki azalmaya neden oldu. Bunun sonucunda da koyun fiyatında artış yaÅŸanıyor. Bir koyun canlı olarak 300 liradan, koyun etinin kilogramı da artık 16 liradan alıcı buluyor.”
KARS
Kars Tarım Müdürü Yusuf Yurdalan da Kars’ta koyun sayısında bir azalma olmadığını, ancak koyun fiyatında artış olduÄŸunu bildirdi. Canlı koyun piyasasında bir hareketlilik yaÅŸandığını dile getiren Yurdalan, canlı koyun fiyatının 270-300 lira arasında deÄŸiÅŸtiÄŸini, kasaplarda koyun etinin kilogram fiyatının 14-15 liradan satıldığını kaydetti.
BALIKESÄ°R
DoÄŸu ve Güney DoÄŸu Anadolu bölgelerinin koyun eti ihtiyacını bir süreliÄŸine karşılayan illerden Balıkesir’in de artık talebi karşılayamadığı bildirildi.
Balıkesir Kasaplar Odası BaÅŸkanı Nuri Kaya, Erzurum, Malatya, Adana ve Van’dan koyun eti talebinde büyük artış olduÄŸunu, ancak talebe cevap veremediklerini kaydetti. Birkaç yıl öncesine kadar DoÄŸu’dan Batı illerine küçükbaÅŸ hayvan satışı yapıldığını anımsatan Kaya, şöyle dedi:
”Åžimdi ise o bölgeler kendi ihtiyaçlarını karşılayamıyor ve bizden koyun eti talep ediyorlar. Aşırı talep nedeniyle fiyatlar yükseldi. Biz üreticiden kilogram fiyatı 16-18 TL arasında deÄŸiÅŸen fiyatlarla koyun alımı yapıyoruz. DoÄŸu’dan gelen aşırı talep nedeniyle fiyatlar yükseldi ve damızlık kuzu kesmeye baÅŸladık. Önlem alınmazsa 3 yıl içerisinde Türkiye’de bir tane bile koyun kalmayacak.”
Besici Hacı Nesip Yıldız, yaptığı açıklamada, üretim olmaması nedeniyle kurbanlık hayvan sıkıntısı çekildiğini belirterek, kuzuların verim almadan kesilmesi sonucunda sıkıntının arttığını söyledi.
